Cizye mi, ÖTV mi?: Sigara ve alkol grubundan alınan ÖTV'ye büyük zam
Cizye mi, ÖTV mi?: Sigara ve alkol grubundan alınan ÖTV'ye büyük zam
Alkole ve sigaraya gelen zamlar yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

2022 yılının ilk günlerinde vergi oranlarına gelen zamla birlikte sigara ve alkol fiyatları da değişti.

Sigara ve alkol grubundan alınan Özel Tüketim Vergisi artış gösterdi. ÖTV'deki artış oranı yüzde 47 oldu.

ÖTV cetvelindeki değerlere göre biradaki maktu ÖTV tutarı 2,3933 TL’den 3,52 TL’ye, rakıdaki ÖTV 326,99 liradan 481,98 TL’ye çıkartıldı.

Alkol derecesi yüzde 18 ve daha az olan şaraplardaki ÖTV tutarı 92,29 TL’den 140,5 TL’ye, alkol derecesi yüzde 22 ve fazla olanlarda 326,99 TL’den 481,98 TL’ye yükseltildi. Bir litre rakıda ÖTV tutarı, 326,99 TL’den 481,98 TL’ye yükseldi.

Böylece, alkol oranı yüzde 45 olan 100'lük rakıda ÖTV tutarı, 216,89 TL’ye yükseldi.

Sigarada fiyat artışı

Tütün içeren sigaralardan alınan asgari maktu vergi tutarı 0,4883’den TL’den 0,7197 TL’ye, maktu vergi tutarı ise 0,4851’den 0,7150 TL’ye çıkartıldı. Sigara fiyatlarının bu oranlardan sonra 4 TL ve üzerinde artması bekleniyor.

Tütün içeren purolardan alınan asgari maktu vergi tutarı 0,4386’den TL’den 0,6464 TL’ye, maktu vergi tutarı ise 0,5863’den 0,8642 TL’ye çıkartıldı.

İçki ve sigaranın maktu ÖTV tutarları her 6 ayda bir Yİ-ÜFE oranında artırılıyor. İktidar geçen temmuz ayında oluşan yüzde 22.04’lük zammı enflasyonla mücadele gerekçesiyle uygulamamıştı.

Cizye mi, ÖTV mi?

Yapılan zamlar, zamların gerekçesine dair tartışmaları da beraberinde getirdi. Yazar Ümit Alan, "Paradaki değer kaybı nedeniyle maliyetlerin artmasıyla gelen şeye zam denir. Güncelleme veya yeni tarife demek manipülatif dil kullanımı örneğidir. Ancak içkideki alkolün ÖTV’sini sürekli artırmaya ÖTV zammı değil, içki yasağı yani yaşam tarzına saldırı demek daha doğru olur" derken, gazeteci Ozan Gündoğdu ise "İçki ve sigaradaki Özel Tüketim Vergisi de artık 'Günah Vergisi' olarak adlandırılabilir" dedi. Vergi Uzmanı Ozan Bingöl'e göre ise yaşananlar hayat tarzına müdahale:

"Bir litre rakıda 326,99₺ olan ÖTV %47,4 artarak 481,98₺ olmuştur. Bu durumun toplum sağlığını korumak ile ilgisi kalmamıştır. Gelir odaklı bir vergileme yaklaşımı oluşmuş hatta alkolden alınan ÖTV, bir vergi politikası aracı olmaktan çıkıp yaşam tarzına müdahaleye dönüşmüştür!"

"Devlet bu ürünleri tercihe edeni epey cezalandırmış"

Enflasyon oranlarıyla birlikte zamları değerlendiren Dr. Murat Kubilay'a göre ise devlet, belirli ürünleri kullananları cezalandırıyor. "Enflasyon artık geri kalmış bir ülke hastalığıdır, bu hastalık Türkiye’de ithalatla tedavi edilmiş gibi gösterildi ancak döviz kuru ataklarıyla yeniden ortaya çıktı" diyen Kubilay, sosyal medya hesabından şunları yazdı:

"Gelişmiş ülkelerdeki görece yüksek enflasyon %3-7 aralığı) daha çok enerji ve emtia fiyatları kaynaklı. Son olarak devletin etkilediği fiyatlara değinelim. Devlet vergi oranlarını ve kapsamlarını belirler. Dahası akaryakıt, elektrik ve doğalgaz gibi fiyatlarda da nihai mercidir. Bu şekilde hem genel enflasyonu hem de bazı mal ve hizmet gruplarının özel enflasyonunu etkiler. Son 19 yılda fiyatı en çok artan ürünler bu konuda bize epey bilgi sağlıyor. Liste başında mücevher var; çünkü altın fiyatı 489 dolardan 1776 dolara çıktı. TL’nin de yüksek değer kaybını ekleyelim. Bu fiyatlara 31 Aralık gecesi zamları dahil değil. En dikkat çekici olansa %1353 zam ile yüksek alkollü içkiler. Hâlbuki 19 yıllık enflasyon oranı %644. Benzer bir durum bira, şarap ve tütün için de geçerli. Tüm bunların nedeni yüksek ÖTV. Yani devlet bu ürünleri tercih edenleri epey cezalandırmış."

Sahte içkiden 88 kişi öldü

Alkol ürünlerine yapılacak olan zamların gündeme getirdiği bir diğer konu da sahte içkiden kaynaklı ölümler. Son olarak Gaziantep'te sahte içkiden zehirlenen bir kişi daha vefat etti. Türkiye genelinde 1 Aralık'tan bu yana ölenlerin sayısı 88'e yükseldi.

Nizip ilçesinde yaşayan 50 yaşındaki Ahmet Duyar, 14 Aralık'ta fenalaşmıştı. Sahte içkiden zehirlenen Duyar, tedavi altına alındı. Ancak durumu ağır olan hasta, 19 gün sonra öldü.

Kentte 13 Aralık'tan bu yana sahte içkiden ölenlerin sayısı 9 oldu.

Türkiye genelinde ise son bir ayda 88 kişi vefat etti.

CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan'a göre ölümlerin arkasında alkol fiyatlarının pahalı olması var:

"Aralık ayında 88 kişiyi sahte alkolden kaybettik. Hepsine Allah rahmet eylesin. Tablo böylesine ağırken alkolden alınan ÖTV'deki artışın yüzde 47 olması kabul edilemez. Bu yaşam biçimine saldırıdır, dolaylı cinayettir. Vergi ve zam ile bıktırma operasyonudur. Şiddetle kınıyorum."

CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba da bu zamlarla bütçenin bağımlı hale geldiğini belirtirken, sahte içki ölümlerinin artacağına işaret ediyor:

"Sigara ve alkolden alınan ÖTV'ye yüzde 47 zam yapıldı. Bütçeyi resmen "bağımlı" hale getirdiler! ÖTV zammı açık ve net bir şekilde "yaşam tarzına müdahale anlamı" taşımaktadır. Bu zamlar sonrası ne yazık ki sahte içki ölümleri de artacaktır."

 

İlgili Haberler