Montrö tartışmaları: Türkiye Boğazları kapatabilir mi?
Montrö tartışmaları: Türkiye Boğazları kapatabilir mi?
Emekli Tümgeneral Ahmet Yavuz ve emekli Albay Ali Türkşen, Montrö tartışmalarını Vaziyet'e değerlendirdi.

Rusya Ukrayna arasındaki kriz, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişimine dönüştü. Yaşanan gelişmelerle birlikte Türkiye'nin mevcut krizdeki konumu yeniden değerlendirme konusu oldu. Ukrayna'nın Türkiye Büyükelçisi Vasiliy Bodnar'ın açıklamalarının ardından gözler 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ne çevrildi.

Bodnar, 24 Şubat'ta, Rusya'nın Ukrayna'ya askeri müdahalesinin ardından Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile görüşmek üzere bakanlık binasına gitti. Bodnar yaptığı açıklamada, "Türk tarafı, kararını vererek iletecektir. Montrö Anlaşması'nın 19. maddesi devreye koyulmalıdır" dedi. Büyükelçi Vasiliy Bodnar, düzenlediği basın toplantısında ''Rusya ile savaş halinde olduklarını'' söyledi. Türkiye'den yardım beklediklerini kaydeden Bodnar, “Hava sahasının ve Rus gemileri için Çanakkale ve İstanbul Boğazı'nın kapatılmasıyla ilgili resmi talebimizi Türk tarafına ilettik" dedi.

"Öyle bir statümüz yok"

Tarihçi-yazar Prof. Dr. İlber Ortaylı, Ukrayna'nın Türkiye'ye yönelik "Boğazları Rus gemilerine kapatın" talebiyle başlayan Montrö tartışmalarını Habertürk'te yorumladı. Ortaylı, "Karadeniz ülkeleri kendi limanlarına dönmek şartıyla girer çıkar, buna deniz kuvvetleri dahil. Bizim boğazları kapatma diye bir statümüz yok" dedi. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini yorumlayan Ortaylı, "Çok NATO'cu, çok Amerikancı görüşler demode şeylerdir. Bu gibi tiplere 'Siz hala büyükannenizin siyasetiyle mi gidiyorsunuz?' demek lazım" ifadelerini kullandı.

"Kesinlikle taraf olmamalıyız"

Konuya dair Vaziyet'ten Alperen Kılıç'a açıklamalarda bulunan emekli Tümgeneral Ahmet Yavuz, "Montrö Boğazlar Sözleşmesi Türkiye’ye Boğazları kapatmak hakkı vermiyor. Kapatmasını gerektirecek bir durum da yok. Boğazları kapatmak Türkiye’nin çıkarına da değil. Türkiye savaşta olmadığı sürece Montrö’ye göre Boğazları açık tutar. Ne Montrö’yü tartışmalıyız ne de savaşa girmeyi tartışmalıyız. Kesinlikle taraf olmamalıyız” dedi.

"Montrö'ye bağlı kalınması gerektiğini düşünüyorum"

Emekli Albay Ali Türkşen ise Ukrayna krizine dair sorumuza, "uzmanı" olmadığı gerekçesiyle yanıt vermedi. Ancak Montrö'ye dair açıklamada bulunan Türkşen, "Montrö’yü karalamaya çalışanları Allah’a havale ediyorum. Montrö’ye bağlı kalınılması, her bir kuralına uyulması gerektiğini düşünüyorum. Montrö bizim bu bölgedeki en önemli barışı destekleyen kaynaklarımızdan bir tanesi. Bunu tartışmaya açacak herhangi bir yorum ya da girişim içinde kimse bulunmazsa herhalde, millet için, memleket için daha sağlıklı olur" ifadelerini kullandı. 

İlgili Haberler