Türkiye'nin atık ithalatı
Türkiye'nin atık ithalatı
"...İthal edilen atık miktarı Almanya gibi geri dönüşümün öncü ülkelerinden birinde bile bugüne kadar yapılmış tüm geri dönüştürülen plastiklerden fazla."

Zaman zaman basında ve sosyal medyada Türkiye’ye atık ithalatı konusu yer bulsa da bu konuda kamuoyu oluşturularak kolektif bir aksiyon henüz alınamamış durumda. Özellikle geçtiğimiz hafta Bloomberg'de çalışan bir gazeteci, Londra'daki bir geri dönüşüm kutusundaki çöplere GPS cihazı yerleştirerek rotalarını takip ettiği bir olayı haberleştirdi. Üç poşetten ikisi 3 bin 200 kilometre yolu kat ederek Adana'ya getirildi. Bu haberi takiben Türkiye’nin atık ithalatı yeniden gündem oldu.

Peki Türkiye’nin atık ithalatındaki durumu nedir, veriler bize ne söylüyor?

Ülkemizin Avrupa Birliği’nden en çok atık ithal eden ülke konumunda olduğu bir gerçek. Türkiye 2019 yılında AB’den 11.4 milyon ton ve 2020 yılında 13.7 milyon ton atık ithal etti. Türkiye, aynı zamanda AB’den çok demir-metal atığı ithal eden ülke. 2019 yılında AB’den 9.9 milyon ton demir-metal atığı ithal edildi ve bu AB’nin 2019 yılındaki toplam demir-metal atık ihracatının %63’ünü oluşturmakta. 2020 yılında ise AB’den 11.8 milyon ton demir-metal atığı ithal edildi ve bu AB’nin 2020 yılındaki toplam demir-metal atık ihracatının %68’ini oluşturuyor.

Türkiye, 2019 yılında AB’den 0.7 milyon ton kâğıt atık ithal etti ve bu AB’nin 2019 yılındaki toplam kağıt ihracatının %12’sini oluşturmakta. 2020 yılında ise Türkiye 0.9 milyon ton kâğıt atık ithal etti ve bu AB’nin 2020 yılındaki toplam kâğıt ihracatının %15’ini oluşturuyor.

Türkiye 2019 yılında Avrupa’dan en çok plastik atık ithal eden ülke oldu. 14 milyon ton plastik atığın 582.296 tonu plastikti ve aylık plastik atık ithalatı 48.500 tona kadar yükseldi. En çok plastik atık İngiltere (153,967 ton), İtalya (89,047 ton), Belçika (85,843 ton), Almanya (67,466 ton) ve Fransa’dan (56,824 ton) gerçekleştirildi. 2004-2019 yılları arası Türkiye’nin plastik atık ithalatı 173 kat arttı.

Türkiye 2020 yılında Avrupa’dan en çok plastik atık ithal eden ülke oldu ve AB’nin plastik atık ihracatının %28’i Türkiye’ye yapıldı. Türkiye, 2020 yılında Avrupa Birliği ülkeleri ve İngiltere’den toplam 656.960 ton plastik atık ithal etti. Böylelikle bir önceki seneye göre plastik atık ithalatı %13 artış gösterdi ve her gün 241 kamyon dolusu plastik atık Türkiye’ye geldi. 2004-2020 yılları arası Türkiye’nin plastik atık ithalatı 196 kat arttı. En çok plastik atık ithalatı İngiltere (209.642 ton), Belçika (137.071 ton), Almanya (136.083 ton), Hollanda (49.496 ton) ve Slovenya (24.884 ton)’den gerçekleşti.

Plastik çöplüğü mü oluyoruz?

Bu matematiksel veriler kafa karıştırıcı olabilir. Yani sonuçta ne oluyor konusuna bakmak gerekiyor. Optimist kişiler ya da bir şekilde bu atık ithalatından para kazanan kişiler çeşitli mecralarda bu ithalatın Türkiye akıllı olursa geri dönüşüm ile ekonomiye kazandırılabileceğini yazıyor, savunuyor. Ne yazık ki ciddi bir geri dönüşüm savunucusu olarak bunun mümkün olmadığını söyleyebilirim. Zira ithal edilen atık miktarı Almanya gibi geri dönüşümün öncü ülkelerinden birinde bile bugüne kadar yapılmış tüm geri dönüştürülen plastiklerden fazla. Yani basitçe tam kapasite bir geri dönüşüm yapılabilse bile elimizde tonlarca geri dönüştürülemeyen atık kalacak. Bu da doğasıyla övündüğümüz ülkemizin bir plastik çöplüğü haline gelmesi anlamına gelir mi? Gelir!

Plastik atıkların doğada yok olmamasının çok uzun bir süre almasının sonucu olarak toprak ve suyu ciddi biçimde kirletmeleri söz konusu ve bunun sonucunun ne olacağını tahmin etmek de çok zor değil. Yediğimiz besinlerde ve içtiğimiz sularda mikro plastiklerin bulunması. Çocuklardan yetişkinlere hatta daha doğmamış bebeklerin bile vücutlarında plastik atıkların bulunduğu çalışmalar her gün artıyor. Geri dönüşümün artması şart ancak bu miktarda bir atık ithalatı ile geri dönüşüm ile fayda sağlanamaz. Bu nedenle bir an önce gerekli yasal çerçeve düzenlenmeli ve bu ithalatın önüne geçilmeli.

Etiketler
İlgili Haberler