Eski ABD Avrupa Komutanı: "İlişkilerde 'Türkiye - ABD 2.0'ın Zamanı Geldi"
Eski ABD Avrupa Komutanı: "İlişkilerde 'Türkiye - ABD 2.0'ın Zamanı Geldi"
Doğu Akdeniz'deki gerginlikte Türkiye'nin NATO'daki konumuna dikkat çeken Eski ABD Avrupa Kara Kuvvetleri Komutanı Em. Korg. Ben Hodges; Doğu Akdeniz, Karadeniz, ABD - NATO - Türkiye ilişkileri ekseninde Alparslan Demir'in sorularını yanıtladı.

Türkiye ile Yunanistan arasında süregelen gerginlik tırmandığında Emekli Korgeneral Ben Hodges bir tweet attı: Türkiye'nin olduğu bir NATO çok daha güçlü. Daha önce 2 yıl İzmir'de LANDCOM komutanı daha sonra ABD Kara Kuvvetleri Komutanı olarak önemli görevlerde bulunan Amerikalı general, Türkiye'nin NATO için çok değerli olduğunun altını çizerken Doğu Akdeniz'deki sürtüşmenin ancak Rusya'yı sevindirdiği konusunda NATO ülkelerini uyarıyor.

Doğu Akdeniz’de Türkiye ve Yunanistan arasındaki gerilim hakkındaki görüşleriniz nedir? Sizce iki NATO müttefiki arasındaki bu gerginlik, NATO’nun geleceğini nasıl etkiler?

Mevcut durum çetrefilli ve bunun müzakerelerle çözülmesi gerekiyor. ABD ve Almanya, kadim dostlarımız ve müttefiklerimiz olan Türklere ve Yunanlara yardım etmeyi denemeli, bir yol bulmalı. Doğu Akdeniz bölgesindeki bir müttefik sürtüşmesinden ancak Kremlin fayda görecektir. NATO, vaziyetin daha kötü olmamasının sebeplerinden biri. Mevcut meselelere rağmen bu ittifak, eski düşmanların bugün ortak bir davaya bağlı ve birlik içinde olmasını sağlayan çerçeveyi oluşturuyor. Fransa, Almanya, İngiltere, Polonya ve ABD arasındaki bütün savaşları bir düşünsenize… 75 yıldır bu ülkelerin hiçbiri birbiriyle savaş hâlinde değil. İnsanlık tarihi için olağanüstü bir şey bu. Uzun lafın kısası: NATO, her şeye rağmen Türkiye ile birlikte çok daha güçlü ve çok daha iyi.

Türkiye - ABD ilişkilerini genel olarak nasıl tanımlarsınız? Yakın zamandaki meseleleri göz önüne alırsak (Türkiye’nin F35 programından çıkarılması, S400 meselesi, Suriye’deki Türk-Rus askerî iş birliği vb.) iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Artık ilişkilerde "ABD - Türkiye 2.0"ın zamanı gelmiştir. Güven ve karşılıklı itimat üzerine yeni bir çerçeve tesis etmenin zamanı... ABD, Türkiye’nin coğrafi ve güvenlik meselelerine, özellikle Türkiye’nin güneyindeki terör örgütleriyle olan mücadelesine karşı daha anlayışlı olmak ve daha fazla takdir göstermek durumunda. Türkiye, Rus kuvvetleriyle çevrelenmiş durumda: Suriye’deki Esad rejimine olan destek; Gürcistan, Ukrayna ve Karadeniz’deki kanunsuz ve tehditkâr davranışlar ve Libya… ABD bütün bunları dikkate almalı.

Öbür taraftan Türkiye bazı yanlış kararlar aldı. S400 satın almak bunlardan biri. Bu hareket, hükûmet tarafından alınmış siyasi bir karar - normal bir prosedürün sonucunda alınmış bir karar değil. Umarım Türkiye’nin bu durumdan kurtulabileceği onurlu bir yol bulunabilir. S400’lerin nasıl çalıştığını anlamak için istihbarat amaçlı kullanılması belki...

ABD ve Türkiye, elbette bazı ihtilaflara rağmen çok uzun süredir dosttur. Umarım her iki tarafın liderleri de halkı da bu çok önemli ittifaka, dostluğa ve ilişkiye uzun dönemli ve stratejik olarak bakabilirler.


Karadeniz’e her daim işaret ediyorsunuz. Karadeniz NATO için neden önemli? Karadeniz’de Türkiye’nin rolünü nasıl görüyorsunuz?

Ruslar için Karadeniz, stratejik olarak Baltık Denizinden dahi daha önemlidir. Karadeniz; Kremlin'in Suriye'de, Libya'da, Kafkasya'da ve Balkanlarda yapmak istediği her şey için âdeta bir "fırlatma rampası"dır. Kremlin’in Kırım’ı yasa dışı bir şekilde ilhak etmesinin özel bir sebebi var. Kırım ilhakı ile birlikte bölgedeki eski donanma tesislerine ve vasıtalarına da el koymuş oldu ve Kırım Yarımadası’ndaki varlığını güçlendirerek Karadeniz’de olabildiğince baskın oldu. Kremlin bunu içlerinde Türkiye’nin de olduğu deniz komşularının gözünü korkutmak, Romanya ile Gürcistan’ın ekonomik gelişimini sınırlamak, Azov’da ve Odessa’da engellemeler yaparak Ukrayna’yı boğmak için de yapıyor.

Batı, Karadeniz’de daha fazla varlık göstermeli. Sadece dikkati yüksek, askerî bir varlık göstermek değil, diplomatik ve ekonomik anlamda da var olmak gerekiyor.

Türkiye burada daha güçlü bir rol oynamalı fakat bugüne kadar bu konuda isteksiz görünüyordu. Eğer ABD ve diğer NATO ülkeleri bölge için uzun dönemli, güçlü taahhütlerde bulunabilirse Türkiye’nin de kendinden daha emin bir şekilde Rusya’nın saldırganlığını ve yasa dışı faaliyetlerini püskürteceğini düşünüyorum.

Avrupa’daki ve NATO karargâhlarındaki çoğu haritada Türkiye ve Karadeniz, haritanın sağ alt köşesinde yer alır ki bu da, Türkiye için ne düşüneceğinizi etkiler. Eğer birisi Türkiye’yi ve Karadeniz’i haritanın tam ortasına koyarsa, bakış açımız bütünüyle değişecektir ve haritaya bakanlar, Karadeniz’in stratejik önemini takdir edecektir.

LANDCOM (Müttefik Kara Komutanlığı) Komutanı olarak 2 yıl İzmir’de yaşadınız. Türkiye hakkında şahsi görüşlerinizi paylaşır mısınız? Türkiye’yi iyi bir müttefik olarak değerlendirir misiniz?

İzmir’de olduğum iki yıl boyunca geçen her günü çok sevdim. Dünyanın güzel bir bölgesinde güzel bir kent… Ben aslen Floridalıyım bu yüzden denize yakın olmak gerçekten çok sevindirici. Bölgenin tarihini ve kültürünü de çok sevdim. Özellikle İzmir’de olduğum dönemde Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye hakkında çok şey öğrendim.

Komutanlığımıza, Türk hükûmetinin ve NATO karargâhındaki Türk generallerinin verdiği destek harikuladeydi. Diğer NATO karargâhlarındaki komutanlar, Türk hükûmetinin İzmir’deki Müttefik Kara Komutanlığına verdiği desteğe imrendiklerini söyler dururdu.

İzmir’de birlikte görev yaptığım Türk subayları, askerler ve sivil memurlar; işlerinde oldukça uzman, zeki ve etkin kişilerdi.

Türkiye’nin NATO’ya veya NATO’nun Türkiye’ye ihtiyacı olduğunu düşünüyor musunuz?

NATO’ya üye, Batı’ya yönelmiş ve Batı’yla entegre olmuş bir Türkiye; çok daha güvende ve müreffeh olur. Keza Türkiye’siz bir NATO’nun etkin olmasını hayal edemiyorum.Türkiye’nin jeopolitik konumu, ekonomisi ve profesyonel silahlı kuvvetleri; Kremlin’e ve ayrıca İran’a karşı caydırıcı olmak adına gerekli. Türkiye için en doğru gelecek, Batı’yla olmaktan geçiyor. Ancak Batı da Türkiye’nin iştiyaklarına ve mücadelelerine saygı göstermek zorunda.

 


Ben Hodges Hakkında

Emekli Korgeneral Frederick Benjamin Hodges III, ABD'nin Avrupa Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevini yürütmüş bir asker ve analisttir. Şu anda Doğu Avrupa ve Rusya özelinde çalışan Center for European Policy Analysis (CEPA) think-tank'inin başkanı olarak görev yapmaktadır.

Alparslan Demir Hakkında

Eğitim ve yayıncılık alanında çalışan bir sosyal girişimci olan Alparslan Demir, aynı zamanda Vaziyet’te sosyal girişimcilik, kültür, BM ve uluslararası krizler üzerine yazmaktadır. 

 

 

 

Bu mülakat, aslına sadık kalınarak çevrilmiştir. İfade edilen görüşler mülakat sahibine aittir, Vaziyet’in editoryal politikasını yansıtmayabilir. 

This interview was translated. The views expressed in this article are the interviewee’s own and do not necessarily reflect Vaziyet’s editorial stance.
 

İlgili Haberler